ช่วงนี้เรื่องของ Openoffice ภาษาไทยคึกคักเป็นพิเศษเพราะคุณสัมพันธ์กับคุณเจมส์ คลากส์ช่วยเข้ามาดูบั๊กเพื่อรวม OfficeTLE และ Pladao เข้าไปใน Openoffice. ทำให้ผมรู้ว่ามีฟอนต์ทรูปไทป์ใหม่ๆที่ผมไม่รู้จักได้แก่ (ข้อมูลจากคุณ bact' อีกทีหนึ่ง)

• OOAnnop ฟอนต์ขนาดอักขระเท่ากันทุกตัว, รูปทรงคล้าย "Arial".
• OONaksit ฟอนต์ขนาดอักขระเท่ากันทุกตัว, สำหรับใช้แทน "Courier".
• OORatchada ฟอนต์ทรง Serif สำหรับใช้แทน "Angsana" และ "Browallia".
• OOSawasdee ฟอนต์ทรง Sans Serif สำหรับใช้แทน "Cordia".
• OOThanakrit ฟอนต์ทรงเหลี่ยม (?) 'Squared'-style.
• OOThaiSymbol ฟอนต์รวมสัญลักษณ์ไทยๆเช่นครุฑ.

ฟอนต์เหล่านี้มีหนังสืออนุญาตแบบ LGPL/SISSL โดย (C) Sun Microsystems (Thailand) Ltd. ต้องขอบคุณ Sun Thailand จริงๆ. ได้ยินมาจากคุณ bact' ว่าทางซันไทยแลนด์ให้บริษัทอัลกอริทึมสร้างให้อีกต่อหนึ่ง.

ติดตั้งฟอนต์ภาษาไทยใหม่ในลินุกซ์ (แบบ fontconfig)

ดาว์นโหลดฟอนต์ปลาดาว (oo-fonts.zip) แล้วก็อปปี้ไฟล์ต่างๆไว้ที่ ~/.fonts.

$ cd ~/.fonts
$ unzip [ไดเรกทอรีที่ดาว์นโหลดไฟล์ไว้]/oo-fonts.zip
$ fc-cache -fv

คำสั่ง fc-cache เป็นคำสั่งอัปเดทฐานข้อมูลของฟอนต์. ตัวเลือก -f บังคับให้ทำงานในกรณีที่ตัวโปรแกรมอาจจะไม่ทำงานเพราะฐานข้อมูลที่มีอยู่เป็นตัวล่าสุดอยู่แล้ว. ตัวเลือก -v ให้แสดงผลต่างๆทางหน้าจอ. หลังจากนั้นใช้คำสั่ง fc-list ดูชื่อฟอนต์ที่ใส่เข้าไปใหม่.

$ fc-list | grep OO
OONaksit:style=Italic
OOThanakrit:style=Italic
OOAnnop:style=Regular
OORatchada:style=Regular
OONaksit:style=Bold Italic
OOAnnop:style=Bold Italic
OOThaiSymbol:style=Regular
OORatchada:style=Italic
OOThanakrit:style=Bold
OONaksit:style=Bold
OOThanakrit:style=Regular
OOThanakrit:style=Bold Italic
OOSawasdee:style=Bold
OOAnnop:style=Italic
OOSawasdee:style=Regular
OORatchada:style=Bold Italic
OOSawasdee:style=Bold Italic
OOSawasdee:style=Italic
OONaksit:style=Regular
OOAnnop:style=Bold
OORatchada:style=Bold

ลองใช้คำสั่ง xfd ดูอักขระต่างๆเช่น xfd -fa OONaksit

เท่าที่สังเกตด้วยตา, ฮินต์ของฟอนต์ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ทำให้ฟอนต์เล็กๆดูเส้นขาดๆไม่สวย. คิดว่าเอามาใช้งานแสดงบนหน้าจอไม่ค่อยดีนัก. ตอนแรกว่าเห็นว่าฟอนต์ OOAnnop กับ OONaksit เป็นฟอนต์ fixed-width ก็อยากจะเอามาใช้กับเทอร์มินอล. แต่ใช้ TlwgMono จะดูดีกว่าเลยเปลี่ยนความคิดไป.

ฟอนต์ที่พิเศษหน่อยและชอบคือฟอนต์ OOThaiSymbol, เป็นเครื่องหมายต่างๆดูดีทีเดียวครับ.

ภาพประกอบข้างบนใช้โปรแกรม gnome-font-viewer ดูและระบุไฟล์ฟอนต์เป็นอาร์กิวเมนต์.

"ไม่มีคำว่าสายสำหรับการเริ่มต้น"

จะว่าผมล้าสมัยก็ได้, วันนี้เพิ่งดูอย่างจริงจังว่าหลังจากที่ X ใช้ Xft/fontconfig (ซึ่งก็นานแล้ว) มีตัวเลือกเกี่ยวกับฟอนต์ -fa เพิ่มขึ้นมาสำหรับโปรแกรมมาตรฐานในระบบ X วินโดว์. คือปรกติใช้แต่ -fn แล้วระบุชื่อฟอนต์แบบ XLFD ซึ่งเข้าใจยากเช่น

$ xfd -fn -nectec-fixed-bold-r-normal--18-180-72-72-c-90-tis620-0

ตรงนี้ก็มีทางหนีทีไล่คือไปสร้างไฟล์ fonts.alias เขียนชื่อสั้นเป็นนามแฝงให้กับชื่อฟอนต์แบบ XLFD. ถ้าใช้ตัวเลือก -fa จะเป็นการระบุฟอนต์แบบ fontconfig คือชื่อตามที่แสดงด้วยคำสั่ง fc-list.

$ fc-list
Luxi Serif:style=Regular
LucidaBright:style=Italic
Utopia:style=Bold Italic
Nimbus Sans L:style=Regular Italic
...

คราวนี้เอาชื่อฟอนต์สไตล์ fontconfig มาใช้เช่น

$ xfd -fa TlwgMono &
$ xfd -fa TlwgMono:style=Bold &
$ xfd -fa TlwgMono-10 &  ( หรือ xfd -fa TlwgMono:size=10 )

นอกจากโปรแกรมมาตรฐาน X วินโดว์ xfd แล้วเท่าที่รู้มี xterm ใช้ตัวเลือก -fa ได้ (เคยเห็นในบล็อกของพี่ฮุ้ย). แล้วจะรู้ได้ยังไงว่าโปรแกรมไหน (อาจจะ) ใช้ตัวเลือก -fa ได้ก็ใช้คำสั่ง ldd ซึ่งเอาไว้ดูว่าโปรแกรมใช้แชร์ไลบรารี (shared library) อะไรบ้าง. ถ้ามี libXft* อยู่ก็น่าจะใช้ตัวเลือก -fa ได้ด้วย. อันนี้ผมหมายถึงโปรแกรมมาตรฐาน X วินโดว์เก่าๆนะ.

$ ldd `which xfd` | grep Xft
        libXft.so.2 => /usr/lib/libXft.so.2 (0x40040000)
$ ldd `which xedit` | grep Xft (ใช้ตัวเลือก -fa ไม่ได้)

เลยทำการสำรวจโปรแกรมที่อยู่ใน /usr/X11R6/bin ทั้งหมดซะเลย

$ for i in /usr/X11R6/bin/*; do  if (ldd $i | grep Xft > /dev/null); then echo $i; fi; done
ldd: error: you do not have read permission for `/usr/X11R6/bin/X'
ldd: error: you do not have read permission for `/usr/X11R6/bin/Xorg'
ldd: /usr/X11R6/bin/lesstif: No such file or directory
/usr/X11R6/bin/x11perf
/usr/X11R6/bin/xclock
/usr/X11R6/bin/xditview
/usr/X11R6/bin/xfd
/usr/X11R6/bin/xlogo

สรุปว่ามีไม่กี่โปรแกรมที่ใช้ libXft* และรู้สึกจะมีแค่โปรแกรม xfd ที่ใช้ตัวเลือก -fa เท่านั้น. ส่วนพวก xclock เลือกฟอนต์ (-face) ตอนที่แสดงเป็นนาฬิกาดิจิตอล. xlogo ไม่เห็นมีให้เลือกฟอนต์แต่ใช้ Xft ? ขึ้เกียจคิดต่อว่ามันเอาไปใช้ตรงไหน.

วันนี้ที่ทำงานมีความจำเป็นต้องทำให้เครื่องวินโดวส์ XP เป็น router, คือทำให้มันส่งผ่าน IP ทราฟฟิกข้ามเน็ตเวิร์กให้ได้. เคยจำได้ว่าพี่ฮุ้ยเคยเขียนในบล็อกว่าแก้ใน registry, วันนี้ไปหาข้อมูลมาได้เอกสารของ Microsoft kb315236 (kb = knowledge base). ในนั้นบอกว่าให้แก้ registry. แก้แล้วเครื่องนั้นก็ยังไม่ยอมทำ IP forwarding ให้. ไปอ่านเจอในเน็ตบอกว่าต้องรีบูตเครื่องด้วย. พอรีบูตเครื่องแล้วก็ใช้ได้ (แล้วทำไมในเอกสารไม่เขียนบอกให้รีบูตเครื่องด้วยหนอ).

เทียบกับลินุกซ์ถ้าจะทำอะไรที่เหมือนกับในกรณีนี้ก็แค่

# echo 1 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward

ก็เรียบร้อย. /proc เป็นระบบไฟล์ (proc file system) พิเศษที่จำลองข้อมูลภายในเคอร์เนลให้แสดงอยู่ในรูปของไฟล์และไดเรกทอรี, อำนวยความสะดวกดูค่าหรือปรับค่าต่างๆของเคอร์เนลได้ทันที. ในกรณีนี้เป็นการแก้ไขค่าพารามิเตอร์ชั่วคราว, ถ้ารีบูตแล้วค่านั้นจะหายไปต้องตั้งใหม่. ดังนั้นจึงต้องหาสคริปต์ที่รันตอนบูตไว้ตั้งค่าเหล่านี้. เช่นเขียนคำสั่งนั้นไว้ที่ /etc/rc.d/rc.local สำหรับดิสโทรตระกูล Red Hat, ไฟล์ /etc/conf.d/local.start สำหรับ Gentoo, สำหรับ Debian ไม่มีไฟล์ rc.local ก็ให้ไปเขียนเป็น init script แยกไว้หรือเขียนแก้ไฟล์ /etc/inittab เลย.

แต่การแก้ไขค่าพารามิเตอร์ที่เกี่ยวกับเคอร์เนล, นอกจากจะทำผ่าน /proc แล้วยังใช้คำสั่ง sysctl ได้ด้วย.

# sysctl -a
sunrpc.tcp_slot_table_entries = 16
sunrpc.udp_slot_table_entries = 16
sunrpc.nlm_debug = 0
sunrpc.nfsd_debug = 0
sunrpc.nfs_debug = 0
sunrpc.rpc_debug = 0
...

ตัวเลือก -a จะแสดงชื่อพาราติเตอร์ต่างๆและค่า. หรือถ้าจะเปลี่ยนค่าก็ใช้ตัวเลือก -w

# sysctl -w net.ipv4.ip_forward=1
net.ipv4.ip_forward = 1

ในตัวอย่างจะให้ผลเหมือนกับการแก้ไขไฟล์ /proc/sys/net/ipv4/ip_forward โดยตรง.

โดยปรกติแล้วเวลาบูตเครื่องจะมีการรันคำสั่ง sysctl ด้วยเพื่อตั้งค่าพารามิเตอร์ต่างๆ. ถ้าอยากจะปรับแต่พารามิเตอร์ของเคอร์เนลอะไรแบบถาวรก็เขียนไว้ในไฟล์ /etc/sysctl.conf จะดีที่สุด.

เขียนถึง IP forwarding ตอนแรกแต่ดันกลายมาเป็นแนะนำคำสั่ง sysctl ไปซะแล้ว.

เพิ่งเห็นว่าเดี๋ยวนี้ Gmail มีโควต้าให้ผู้ใช้เชิญชวนคนอื่นที่ยังไม่มีแอกเคานต์เพิ่มมากขึ้น. ตอนนี้มีเยอะมากพอควร, ไม่ได้ใช้อะไรเอามาแจกที่นี่แล้วกันครับ.

คำเตือน:
กรุณาอย่าโลภมาก, ถ้าใครมี Gmail ก็อย่าเอานะครับ. สำหรับคนที่ต้องการมีแอกเคานต์ก็อย่าเอาเกินหนึ่งอันนะครับ.

• http://gmail.google.com/gmail/a-3c4d81138e-f7190937d5-3c0beafc0c
• http://gmail.google.com/gmail/a-3c4d81138e-b5f7aa7f7b-52ec489cd7
• http://gmail.google.com/gmail/a-3c4d81138e-2543b24606-700f22a06b
• http://gmail.google.com/gmail/a-3c4d81138e-fe968bbdf0-ea59367ccd
• http://gmail.google.com/gmail/a-3c4d81138e-7e5d77a58c-a2262e36e8

ที่ผมได้ใช้ gmail ก็ได้รับมาจากพี่ฮุ้ยนี่แหละ (ขอบคุณครับ). และก็ไปขอที่ gmail swap ครับ. อีกอย่างหนึ่งคือ, ที่เริ่มเขียนบล็อกตอนแรกก็เพราะอยากได้ Gmail นั่นแหละครับ.

ถ้าพูดถึง blog software ที่เห็นเว็บแอพพลิเคชันแนวหน้าคงหนีไม่พ้น Movable Type ซึ่งได้รับความนิยมมากจากหมู่นักดีไซน์. สวยงาม, มีคุณสมบัติพีเจอร์ต่างๆ. แต่ Movable Type ไม่ใช่ซอฟต์แวร์เสรีถ้าจะเอาไปใช้ในบริษัทต้องจ่ายค่าใช้งาน (อันนี้ไม่แน่ใจให้ไปอ่านหนังสืออนุญาตเองครับ). ถ้าพูดถึง blog software ที่เป็นซอฟต์แวร์เสรีก็มีมากมายเหลือเกิน. คนใน TLWG ก็ใช้กันหลากหลาย. ตัวผมเองไม่เคยใช้อย่างจริงจังแต่เห็นคนอื่นใช้แล้วได้ความรู้ว่ามันเป็นอย่างไรกันบ้าง.

• Blognone บล็อกข่าว IT ที่ดำเนินการโดยคุณ Mk กับ Lew ใช้ WordPress.
• ส่วนเจ้าตัวคุณ Mk เองใช้ Drupal. ไปดูไซด์ของ Drupal มาเจอลิงก์เว็บไซด์ไทยอื่นที่ใช้ Drupal คือ ThaiDairy.net - โคนม โดยคนไทย เพื่อคนไทย, เห็นแล้วดีใจที่คนไทยทำเว็บดีๆด้วย blog ซอฟต์แวร์เสรี.
• บล็อกคุณ sf_alpha ใช้ Serendipity.
• Roller Weblogger อันนี้ใช้โดย Sun และคนสร้างก็ไปทำงานอยู่กับ Sun.
• ไม่แน่ใจว่าคุณเทพใช้อะไรทำเว็บโรงเรียนพระมหาไถ่ศึกษาชายขอนแก่น, แต่สวยกลมกลืนทุกคุณสมบัติดีครับ.

นอกเหนือจากนี้มีเว็บที่เขียนเปรียบเทียบ Blog ต่างๆไว้. เก็บเป็นลิงก์ไว้คราวหน้าถ้าต้องการสร้างบล็อกเองจะได้มาดูอ้างอิงทีหลัง.

วันนี้งานหลักคือปราบไวรัส w32/Mydoom.be@mm . ตั้งแต่เช้ามีหลายคนที่ทำงานได้รับเมลที่มีชื่อเรื่องว่า "Returned mail: Data format error" บอกว่าเมลส่งไม่ได้บ้าง, "Mail System Error - Returned Mail" บ้างหลอกให้คนอ่านเปิดดูไฟล์ที่แนบมาด้วย. แล้วผู้ใช้ทั่วไปก็หลงกลตามที่คาด, ดันไปเปิดไฟล์ที่แนบมาเป็นไวรัส. ไวรัสอันนี้ตอนเช้ามีความอันตรายระดับต่ำแต่ตอนนี้เริ่มเปลี่ยนระดับเป็นปานกลางแล้ว. ข้อมูลตอนเช้าก็ยังมีไม่มากทำให้ต้องดูเองว่าน่าจะแก้ไขอย่างไร. แถมไฟล์ DAT ที่ใช้ได้จริงๆตอนเช้าก็ยังไม่ออกเลยต้องลุยแก้ไขด้วยตัวเอง (ทางอเมริกาคงหลับอยู่).

หลักการสำรวจว่าเครื่องมีไวรัสหรือไม่มักจะคล้ายๆกัน. ในกรณีนี้ได้แก่

• ใช้ Task manager ดูโปรเซสที่แปลกปลอม. เห็นมาโปรเซสชื่อ java.exe (ไม่ได้รัน java แต่มีโปรเซส java), services.exe, letter.exe, instruction.com แล้วแต่กรณี. โปรเซสพวกนี้รันโดยยูสเซอร์. ฆ่าโปรเซสพวกนี้ทิ้งซะแล้วหาว่าไฟล์นั้นอยู่ที่ไหนเพื่อที่จะลบออกจากระบบต่อไป. โปรเซสที่ไม่แน่ใจก็อาจเอาค้นหาในกูเกิ้ล, จะมีไซด์ที่แนะนำชื่อโปรเซสสำคัญๆในวินโดวส์ให้อยู่แล้ว.
• เปิดหน้าต่างพรอมต์แล้วลองรัน netstat หรือ netstat -a ดูจะเห็นว่าเครื่องตัวเองพยายามติดต่อกับเว็บไซด์ search engine, ติดต่อกับ smtp ไหนต่อไหนเพียบ. หลังจากที่โปรเซสแปลกปลอมตายไป, connection ก็น้อยลงเป็นลำดับ.
• เปิด regedit หาชื่อโปรเซสเช่น java.exe (โปรเซสแปลกปลอม) ก็จะไปเจอว่าถูกบันทึกให้รันตอนเริ่มต้นทุกครั้ง. อันนี้เป็นเทคนิกประจำที่พวกไวรัสชอบทำกัน. ลบทิ้งซะ. ดูด้วยว่าไฟล์โปรแกรมอยู่ที่ไหนแล้วก็ไปลบซะ.

คิดว่าถ้ามีไวรัสออกมาอย่างนี้บ่อยผู้ใช้ทั่วไปน่าจะฉลาดขึ้นและรู้เสียทีว่า email header และเนื้อหามันปลอมกันได้ง่ายแค่ไหน.

พูดถึงเรื่อง netstat ก็ขอต่อหน่อยว่าในลินุกซ์สามารถใช้คำสั่ง netstat และ fuser หาโปรเซสที่เปิดหรือใช้พอร์ตต่างๆได้. เช่น

$ netstat -at
Active Internet connections (servers and established)
Proto Recv-Q Send-Q Local Address           Foreign Address         State
tcp        0      0 *:32768                 *:*                     LISTEN
tcp        0      0 *:6881                  *:*                     LISTEN
tcp        0      0 *:wnn6                  *:*                     LISTEN
tcp        0      0 *:997                   *:*                     LISTEN
tcp        0      0 *:sunrpc                *:*                     LISTEN
tcp        0      0 *:6000                  *:*                     LISTEN
tcp        0      1 192.168.11.5:32994      8.Red-80-32-30.po:49152 SYN_SENT
tcp        0      0 192.168.11.5:32992      12-216-17-189.clie:6881 ESTABLISHED
tcp        0      0 192.168.11.5:32990      128.238.9.251:www       TIME_WAIT
tcp        0      0 192.168.11.5:32996      p83.129.79.3.tisdi:8996 ESTABLISHED
tcp        0      1 192.168.11.5:32995      ip68-106-218-95.o:12648 SYN_SENT
tcp        0      0 192.168.11.5:32993      did75-1-81-57-21-3:6889 ESTABLISHED

ตัวเลือก -a คือดูข้อมูลสถานะทั้งหมด, -t คือเลือกเฉพาะโพรโทคอล tcp. สมมติว่าสงสัยว่าโปรเซสอะไรที่ใช้พอร์ต 32768 อยู่ก็ใช้คำสั่ง fuser เข้าช่วย.

$ fuser -vn tcp 32768
here: 32768
 
                     USER        PID ACCESS COMMAND
32768/tcp            poonlap   14875 f....  kinput2

ตัวเลือก -n tcp ระบุว่าอาร์กิวเมนต์ 32768 เป็นพอร์ตที่เกี่ยวกับโพรโทคอล tcp. -v ให้แสดงรายละเอียดจะได้รู้ว่าโปรเซสที่ใช้พอร์ตนั้นมีชื่อว่าอะไร, ไม่เช่นนั้นจะแสดงค่าโปรเซส ID.

เคยได้ยินชื่อโปรแกรม typespeed มานานพอควรแล้วแต่ไม่เคยลองใช้ดู. วันนี้ไม่รู้นึกอย่างไรลอง emerge ดูลองเล่นดูแล้วชักมันส์. ตอนแรกนึกว่าเป็นโปรแกรม GUI แต่พอรันดูเป็นโปรแกรมที่ใช้ ncurse เล่นบนเทอร์มินอลแถมมีการใช้เน็ตเวิร์กแข่งกันด้วย (ยังไม่ได้ลอง).

ชอบตรงที่ใช้เทอร์มินอลคือเล่นได้สะดวกดี, มีให้วัดการพิมพ์คำสั่งยูนิกซ์ต่างๆ, ภาษาอังกฤษ, สเปน แต่ไม่มีภาษาไทย. เลยลองเพิ่มภาษาไทยซะเลย.

ใน Gentoo ไฟล์รหัสต้นฉบับที่ดาว์นโหลดมาจะอยู่ที่ /usr/portage/distfiles ก็เลยเอามากระจายที่โฮมไดเรกทอรีดู.

$ ls
BUGS      README  misc.c       typespeed.h  words.fin         words.unix
COPYING   TODO    network.c    words.dos    words.portuguese
Changes   file.c  typespeed.1  words.dut    words.prog
Makefile  menu.c  typespeed.c  words.eng    words.spanish

ดูไปดูมาปรากฏว่าถ้าเอาไฟล์รายการคำศัพท์ภาษาไทยมาชื่อ words.thai มาวางไว้ก็น่าจะใช้ได้เลย. ปัญหาต่อมาคือจะสร้างไฟล์ศัพท์ภาษาไทยอย่างไร?

สร้างไฟล์คำศัพท์

จำได้ว่าใน cttex จะมีไฟล์คำศัพท์อยู่เลยไปกระจายรหัสต้นฉบับ cttex ดูและใช้ไฟล์ riwords.txt เป็นจุดเริ่มต้น. ในไฟล์นี้มีคำศัพท์เยอะมาก, คำศัพท์บางตัวมีเครื่องหมาย - อยู่ด้วย, หรือมีช่องไฟ. คำศัพท์พวกนี้ไม่อยากได้จะเลือกทิ้งครับ. อีกอย่างอยากจะได้คำศัพท์ที่เกิดจากอักษร 3 ตัวขึ้นไปเท่านั้นเลยทำอย่างนี้.

 
$  grep -v ' '  riwords.txt | grep -v -- - | grep '...' > words.thai

เสร็จแล้วที่บรรทัดแรกเขียนภาษาอังกฤษไว้ว่า

Thai words

เป็นอันได้ไฟล์คำศัพท์ภาษาไทยสำหรับใช้กับ typespeed ครับ.

ปัญหา

หลังจากทดสอบแล้วปรากฏว่ามีการแสดงผลผิดพลาด, เช่น "ล" กลายเป็น "ๅ". เลยไปดูซอร์สโค้ดแล้วน่าจะเกิดจากโค้ดส่วนที่แปลงอักษรตัวใหญ่ให้เป็นตัวเล็กเลยแก้ไฟล์ misc.c ไม่ให้แปลง. ตรงนี้อาจจะมีผลกับคำภาษาอังกฤษ.

   102  int clower(int lchar)
   103  {
   104          /*
   105          switch (lchar) {
   106          case -60:
   107                  lchar = -28;
   108                  break;
   109          case -59:
   110                  lchar = -27;
   111                  break;
   112          case -42:
   113                  lchar = -10;
   114                  break;
   115          default:
   116                  lchar = tolower(lchar);
   117                  break;
   118          }
   119          */
   120          return lchar;
   121  }

คอมไพล์

ผมรวบไฟล์ศัพท์ภาษาไทยและตรงที่แก้แล้วไว้เป็น typespeed-thai-0.4.4.tar.gz. ดาวน์โหลดแล้วกระจาย, คอมไพล์แบบนี้ครับ.

$ wget -nd http://linux.thai.net/~poonlap/code/typespeed-thai-0.4.4.tar.gz
$ tar xzvf typespeed-thai-0.4.4.tar.gz
$ cd typespeed-0.4.4
$ make
rm -f typespeed *.o high.*
gcc  -O -D_GNU_SOURCE -Wall   -c -o file.o file.c
gcc  -O -D_GNU_SOURCE -Wall   -c -o menu.o menu.c
gcc  -O -D_GNU_SOURCE -Wall   -c -o misc.o misc.c
gcc  -O -D_GNU_SOURCE -Wall   -c -o network.o network.c
gcc  -O -D_GNU_SOURCE -Wall file.o  menu.o  misc.o  network.o -o typespeed typespeed.c -lncurses
$ ./typespeed

สั่งคำสั่ง ./typespeed แล้วเล่นได้เลยครับ. คำศัพท์ที่โปรแกรมสุ่มมาแสดงก็เข้าท่าดีครับ. บางคำก็ตลกดี.

เกี่ยวกับเทอร์มินอลที่ใช้

ผมใช้ gnome-terminal กับฟอนต์ TlwgMono ที่สร้างเอง. จากเมนูบาร์ให้เลือก "Terminal" > "Set Character Encoding" เลือก Thai (TIS-620). ส่วนเซ็ตฟอนต์ของเทอร์มินอลก็ให้เซ็ตที่ "Edit" > "Profiles" ครับ. หรือถ้าไม่ใช้ gnome-terminal ก็ใช้ xiterm+thai ก็ได้.

---

เพิ่มเติม 1

แก้รหัสต้นฉบับโดยเพิ่มตัวเลือก --thai ให้กับโปรแกรม. ในกรณีที่ใช้ตัวเลือกนี้จะไม่เรียกใช้ฟังก์ชัน tolower(). และเพิ่มคำภาษาไทยเป็นสามชนิดได้แก่.

• คำศัพท์ทั่วไปจากไฟล์ riwords.txt (ri ย่อมาจาก Royal Institute, ราชบัณฑิตยสถาน)
• อักษรภาษาไทยพื้นฐาน (ไม่รวม ๎ ฺ ฿ ๛ ๏ ๚) สำหรับฝึกพิมพ์ภาษาไทยเบื้องต้น
• คำศัพท์ทั่วไปที่ใช้บ่อย. จาก Keywords and frequencies listing tool (new corpus). เลือกเอาเฉพาะคำที่มีความถี่มากกว่า 10,000.

ในหน้าจอเลือกคำที่จะใช้เป็นแบบนี้ครับ.

                                                                                
                                                                                
     Choose a wordfile (UP/DOWN/ENTER):
                                                                                
     Unix commands
 ->  Thai common words (need --thai option)
     Thai basic characters (need --thai option)
     Thai words (needs --thai option)
     Spanish words
     Programming functions
     Portuguese words
     Finnish words
     English words
     Nederlandse zut
     Dos commands
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
--------------------------------------------------------------------------------
 >                   < Rank: None     Score: 0   tCPS: 0.00 cCPS: 0.00 Misses:0

แพชและไฟล์ต้นฉบับ

• รหัสต้นฉบับ typespeed-0.4.4.tar.gz
• แพชภาษาไทย typespeed-0.4.4-thai.patch

วิธีสร้างและใช้งาน

$ wget -nd http://linux.thai.net/~poonlap/code/typespeed-0.4.4.tar.gz
$ wget -nd http://linux.thai.net/~poonlap/code/typespeed-0.4.4-thai.patch
$ tar xzvf typespeed-0.4.4.tar.gz
$ cd typespeed-0.4.4
$ patch -p1 < ../typespeed-0.4.4-thai.patch
$ make
$ ./typespeed --thai

ต้องใช้เทอร์มินอลภาษาไทยแบบลงรหัส (encoding) TIS-620 ครับ.

ไปลื้อค้นมาจากข้อมูลที่เคยแบ็กอัปไว้, เลยเอามาแปะไว้ที่นี่ครับ. นึกไม่ถึงว่าผ่านไปแล้ว 8 ปี.

[รูปขยายใหญ่] [ดาว์นโหลด]

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือเล่มหนึ่งในชุด "รายงานการประชุมประชาคมไทยในญี่ปุ่น" เป็นหนังสือประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง "พหุภาษาโลกาภิวัฒน์: การปรับระบบคอมพิวเตอร์ให้สนับสนุนการทำงานหลายภาษา". การประชุมนี้จัดโดยสมาคมนักวิชาชีพไทยในญี่ปุ่น (สวทญ.) สนับสนุนโดยสำนักงานที่ปรึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประจำสถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงโตเกียว ระหว่างวันที่ 12-14 กันยายน 2540.

ในช่วงเวลานั้นยังไม่มีระบบปฏิบัติการไหนที่สามารถสนับสนุนการใช้งาน 3 ภาษาซึ่งได้แก่ ภาษาไทย, ภาษาญี่ปุ่น และภาษาอังกฤษพร้อมๆกันได้เป็นอย่างดี. เนื้อหาในหนังสือไม่เป็นมาตรฐานสำหรับการพัฒนาระบบ ภาษาไทยใช้ในคอมพิวเตอร์ แต่มีเจตนาที่จะเสนอการแก้ปัญหาและความต้องการใช้งานอย่างไม่เป็นทางการแก่คนไทยที่อยู่ในญี่ปุ่นหรือผู้ที่สนใจในขณะนั้น.

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือรวมบทความที่เขียนโดยบุคคลหลายคน. เรียนเรียงโดย LaTeX บนระบบปฏิบัติการ Linux. ใช้ LaTeX style สมัยเริ่มต้นและได้รับคำแนะนำและความช่วยเหลือจากคุณวุฒิชัย (พี่ฮุ้ย).

Download:

• พหุภาษาโลกาภิวัฒน์: การปรับระบบคอมพิวเตอร์ให้สนับสนุนการทำงานหลายภาษา

จำได้ว่าแต่ก่อนเคยใช้ Sun cluster จะมี cluster console สำหรับควบคุมโฮสแต่ละตัวจากเทอร์มินอลอันเดียว. ในลินุกซ์เคยหาโปรแกรมแบบนี้ไว้ใช้แต่ไม่ค่อยเจอเท่าไร. วันนี้กันลืมเลยขอเขียนถึงโปรแกรม multixterm ซึ่งทำอะไรได้คล้ายๆกับ sun cluster console.

multixterm เป็นโปรแกรมสคริปต์เขียนด้วยภาษา expect. และเจ้าภาษา expect นี้จริงๆแล้วก็แตกแขนงมาจาก Tcl/Tk อีกทีหนึ่ง. multixterm สามารถดาว์นโหลดได้จากเว็บไซด์ของ expect. หลังจากที่ดาว์นโหลดไฟล์มาแล้วต้องแก้ไขบรรทัดแรกของไฟล์ให้ชี้ไปที่ full path ของโปรแกรม expect.

โปรแกรม multixterm จะแสดงหน้าต่างเล็กๆมีปุ่มให้สร้าง xterm. ถ้ามี xterm มากกว่าสองตัวและต้องการสั่งคำสั่งส่งให้ xterm ทั้งหมดพร้อมๆกันก็พิมพ์ตรงหน้าต่างหลักที่เขียนไว้ว่า stdin window.

โปรแกรม multixterm มีประโยชน์ในกรณีที่ต้องการสั่งคำสั่งบางอย่างทีเดียวให้กระทำการในคอมพิวเตอร์หลายเครื่องพร้อมๆกัน. ผู้ใช้สามารถล็อกอินแต่ละโฮสจาก xterm ที่สร้างไว้. แล้วคำสั่งทีเดียวที่หน้าต่างหลัก. เนื่องจากตัวโปรแกรม multixterm เองเป็นสคริปต์, ผู้ใช้สามารถเขียนสคริปต์เช่นล็อกอินเข้าใช้โฮสต่างๆตามที่เตรียมไว้ได้ด้วย.

ถ้าพูดถึงรางวัลโนเบล (Nobel prize) คุณนึกถึงอะไร?

วันนี้อ่านหนังสือญี่ปุ่นเล่มหนึ่งเขียนเกี่ยวกับการทำงานและการทำความดีแล้วไปเกี่ยวข้องกับกับเรื่องของ Alfred Nobel ที่เป็นผู้สร้างรางวัลโนเบลอันมีเกียรติและเป็นที่รู้จักกันดีทั่วโลก. สำหรับคนที่ไม่เคยรู้เบื้องหลังว่าทำไมถึงเกิดรางวัลโนเบลขึ้นก็อย่าตกใจครับ. วันนี้จะได้รู้กัน.

เคยดูรายการทีวีญี่ปุ่นเมื่อหลายปีที่แล้วเกี่ยวกับชื่อคน. และหนึ่งในนั้นก็พูดถึงชื่อ Alfred Nobel พ่อค้าอัมหิต. ??? พ่อค้าอัมหติ? ทำให้ผมได้รู้ว่าเรื่องมันมีอยู่ว่า Alfred Nobel เป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ประดิษฐ์ระเบิดไดนาไมต์ (dynamite). เขาจดสิทธิบัตรและตั้งบริษัท, โรงงานผลิตเจ้าระเบิดไดนาไมต์นี้. และเขาก็ร่ำรวยมหาศาลขึ้นมาด้วยระเบิดที่เขาคิดค้นโดยขายให้รัฐบาลต่างๆใช้ในการทำสงคราม (ไม่แน่ใจว่าสงครามโลกครั้งที่หนึ่งหรือเปล่า). สิ่งประดิษฐ์ที่เขาสร้างได้กลายมาเป็นอาวุธฆ่าคน. เงินที่เขาได้มาและร่ำรวยเปื้อนเลือด. จนกระทั่งวันหนึ่งมีข่าวหนังสือเกี่ยวกับการตายของพี่ชายหรือน้องชาย Alfred Nobel แต่หนังสือพิมพ์เขียนผิด, เขียนชื่อ Alfred Nobel และมีหัวข้อว่า "พ่อค้าแห่งความตาย Alfred Nobel ตายแล้ว". เขาอ่านหนังสือพิมพ์นั้นแล้วก็สำนึกตัวได้ว่ามีคนเกลียดเขาขนาดไหน, มีคนมากมายขนาดไหนที่ตายด้วยสิ่งประดิษฐ์ที่เขาคิดแต่เขาร่ำรวยเป็นมหาเศรษฐี. นี่เองที่ทำให้เขาตัดสินใจสร้างรางวัลโนเบล มอบให้กับคนที่ทำความดีมีคุณประโยชน์ต่อสังคมและมีผลงานดีเด่นในด้าน การแพทย์, วรรณกรรม, สันติภาพเคมี, ฟิสิกส์ และด้านสุดท้ายคือเศรษฐศาสตร์.

เลยนึกได้อีกเรื่องคือ Thomas Edison. แต่ก่อนก็เคยรู้จัก Edison ในแง่นักประดิษฐ์อัจฉริยะ. ใครๆก็นิยมชื่นชอบ. แต่หลังจากที่ได้รู้ว่าเขาเป็นคนอย่างไรแล้วเลิกนับถือได้เลย. ใครที่เคยคิดไว้ว่าอยากเก่งเหมือน Edison โอเคครับแต่อย่าเป็นคนแบบ Edison. ต้องไปรื้อฟื้นความจำแล้วจะมาเขียนถ้ามีโอกาส.

หมายเหตุ
เรื่องของ Alfred Nobel ที่เขียนวันนี้เขียนจากความจำ, อาจจะมีข้อผิดพลาด.

---

幸福を得ようとする者は幸せを得られないが、人に幸せを与える者はそれを得る
ผู้ที่ต้องการความสุขยากที่จะได้ความสุข, ถ้าต้องการความสุขต้องเป็นผู้ให้ความสุขกับผู้อื่น

---

ปรกติไม่มีโอกาสใช้โปรแกรมออฟฟิศกับเขาเท่าไหร่เลยไม่เคยใช้ Office TLE หรือ Office Pladao เลย. ถ้าใช้ก็เพียงแค่เปิดดูเอกสารเวิร์ดที่เป็นภาษาอังกฤษเท่านั้น. คิดไว้นานแล้วว่าอยากจะคอมไพล์เองดูซะหน่อย. ไปดูที่ FTP ของ Linux TLE มีแพชแยกไว้ให้อย่างดี (ต้องขอบคุณทีมงานอย่างยิ่ง) เลยดาว์นโหลดมาทั้งหมดแล้วอ่านวิธีสร้างจากรหัสต้นฉบับ. ปรากฏว่าเกิดข้อผิดพลาดกลางทางเลยทำใจใหม่, ใช้ ebuild สร้างดีกว่า.

เปลี่ยนไปใช้วิธี Gentoo

• กระจายรหัสต้นฉบับ OO 1.1.3 ซึ่งทะเลก็ใช้อันนี้เป็นต้นแบบ.

  # cd /usr/portage/app-office/openoffice
  # ebuild openoffice-1.1.3.ebuild unpack
  

• แพชภาษาไทยที่ดาว์นโหลดมา

  # cd /var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src
  # for i in /mnt/hda/OfficeTLE/OOTLE_1.1.2_patch/ootle112_*
  > do 
  >patch -p0 -b < $i
  >done
  

  ในที่นี้กระจายแพชที่ดาว์นโหลดมา OOTLE_1.1.2_patch.tar.gz ไว้ที่ /mnt/hda/OfficeTLE
• เสร็จแล้วคอมไพล์.

  # cd /usr/portage/app-office/openoffice
  # ebuild openoffice-1.1.3.ebuild compile
  

เห็นในเอกสารบอกว่าใช้เวลาประมาณ 4 ชั่วโมงจึงจะเสร็จ. วันนี้คงนอนโดยไม่ปิดเครื่องครับ. อธิฐานให้ตื่นขึ้นมาไม่มีข้อผิดพลาดแล้วกัน. พรุ่งนี้จะรายงานต่อครับ.

เพิ่มเติม 1
ยังไม่ทันข้ามคืนรันไปได้ 50 นาทีก็เกิดข้อผิดพลาดเสียแล้ว. หาไฟล์ interface.h ไม่เจอ! แล้วมันไปเกี่ยวอะไรกับ cmdtools/win32 ล่ะเนี่ย.

------------------------------
Making: ../../../unxlngi4.pro/bin/setofficelangui.bin
unx
cat ../../../unxlngi4.pro/misc/setofficelangui.cmd
gcc -z combreloc -z defs -Wl,-rpath,'$ORIGIN' -Wl,-export-dynamic 
-Wl,--noinhibit-exec -L../../../unxlngi4.pro/lib -L../lib 
-L/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/solenv/unxlngi4/lib 
-L/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/solver/645/unxlngi4.pro/lib 
-L/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/solenv/unxlngi4/lib 
-L/opt/blackdown-jdk-1.4.1/lib -L/opt/blackdown-jdk-1.4.1/jre/lib/i386
 -L/opt/blackdown-jdk-1.4.1/jre/lib/i386/client 
-L/opt/blackdown-jdk-1.4.1/jre/lib/i386/native_threads -L/usr/lib -o 
../../../unxlngi4.pro/bin/setofficelangui.bin 
../../../unxlngi4.pro/obj/setofficelangui.o ../../../unxlngi4.pro/obj/interface.o 
-Wl,--whole-archive -lsalcpprt -Wl,--no-whole-archive -lsal -lcppu -lcppuhelpergcc3 
-Wl,--export-dynamic -lgtk-x11-2.0 -lgdk-x11-2.0 -latk-1.0 -lgdk_pixbuf-2.0 -lm 
-lpangoxft-1.0 -lpangox-1.0 -lpango-1.0 -lgobject-2.0 -lgmodule-2.0 -ldl -lglib-2.0
 -Wl,-Bdynamic -lXext -lX11 -ldl -lnsl -ldl -lpthread -lm -Wl,-Bdynamic -lstlport_gcc
 -lstdc++
-rwxr-xr-x    1 root     root       139962 Feb 10 00:07 
../../../unxlngi4.pro/bin/setofficelangui.bin
-------------
/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/configmgr/source/cmdtools/win32
dmake:  Error -- `interface.h' not found, and can't be made
---* TG_SLO.MK *---
 
ERROR: Error 65280 occurred while making /var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/configmgr/source/cmdtools/win32
 
!!! ERROR: app-office/openoffice-1.1.3 failed.
!!! Function src_compile, Line 367, Exitcode 1
!!! Build failed!
!!! If you need support, post the topmost build error, NOT this status message.
 
 
real    49m38.028s
user    25m37.163s
sys     5m43.341s

เพิ่มเติม 2
แก้ไฟล์ที่สำหรับใช้ build.lst ข้ามไม่คอมไพล์ win32. ไม่รู้จะเวิร์กหรือเปล่า. ต้องลองดูครับ. ตอนนี้คอมไพล์ต่อไปได้แล้ว.

เพิ่มเติม 3
รู้สึกว่ามีปัญหากับ freetype. เดี๋ยวลองไบนารีแพ็กเกจดีกว่า.

/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/vcl/source/glyphs/gcach_ftyp.cxx
:1101: warning: converting to `int' from `double'
/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/vcl/source/glyphs/gcach_ftyp.cxx
: In member function `virtual ULONG FreetypeServerFont::GetKernPairs(ImplKernPairData**) const':
/var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/vcl/source/glyphs/gcach_ftyp.cxx
:1582: warning: comparison is always false due to limited range of data type
dmake:  Error code 1, while making '../../unxlngi4.pro/slo/gcach_ftyp.obj'
---* TG_SLO.MK *---
 
ERROR: Error 65280 occurred while making /var/tmp/portage/openoffice-1.1.3/work/OOo_1.1.3_src/vcl/source/glyphs
 
!!! ERROR: app-office/openoffice-1.1.3 failed.
!!! Function src_compile, Line 367, Exitcode 1
!!! Build failed!
!!! If you need support, post the topmost build error, NOT this status message.
 
 
real    34m4.168s
user    19m29.652s
sys     4m0.845s

เพิ่มเติม 4
ยังไม่ได้กลับบ้านแต่ลองที่ที่ทำงานแล้ว, ใช้ไบนารีแพ็กเกจสบายกว่ากันเยอะ. อาจจะดาวน์โหลด OpenOfficeTLE1.1.2_Linux.tar.gz แล้วรัน setup หรือ install. หรือใช้แพ็กเจก rpm, office-tle-1.1.2-3.i386.rpm ก็ได้.

เปลี่ยนอินเทอร์เฟสภาษาไทยให้เป็นภาษาอังกฤษใช้คำสั่ง setofficelangui.bin ที่อยู่ในไดเรกทอรี program. ส่วนจะเพิ่มฟอนต์ทรูไทป์ก็เอาไปใส่ไดเรกทอรี share/fonts/truetype ที่อยู่ใต้ไดเรกทอรีติดตั้งครับ.

ส่งท้ายด้วยคำคมภาษาญี่ปุ่นขออนุญาตไม่แปลแล้วกัน. :)

---

---

จำได้ว่าเคยไปเที่ยวบ้านเพื่อนญี่ปุ่นคนหนึ่งเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว. ที่ตู้เย็นมีปะกระดาษซึ่งเป็นกลอน(ไม่เชิง)ติดไว้หัวข้อว่า 「つもり違い十カ条」 (ความเข้าใจผิด 10 ประการ) อ่านแล้วชอบมากถามว่าเอามาจากไหน. ปรากฏว่าเป็นกระดาษห่อขนมพ่อของเพื่อนอ่านแล้วชอบก็เลยเอามาปะไว้ที่ตู้เย็น. วันถัดมาผมเลยขอให้ส่งเป็นเมลมาให้หน่อย. วันนี้เห็นพี่ฮุ้ยเขียนถึงชื่อใน MSN เลยได้ลื้อฟื้นพวกคำคมกัน. จริงๆแล้วจำชื่อหัวข้อไม่ได้หรอกแต่จำเนื้อหาได้บางส่วนเลยใช้เป็นคีย์เวิร์ดหาได้หลายอัน.

ได้ความมาว่า 「つもり違い十カ条」 เป็นคำกลอนที่อยู่ตรงทางเดินเข้าวัด 高尾山薬王院 (เคยไปแต่ไม่เคยสังเกตุเห็น). มีเนื้อหาดังนี้.

一、高いつもりで低いのは教養。
二、低いつもりで高いのは気位。
三、深いつもりで浅いのは知識。
四、浅いつもりで深いのは欲の皮。
五、厚いつもりで薄いのは人情。
六、薄いつもりで厚いのは面の皮。
七、強いつもりで弱いのは根性。
八、弱いつもりでも強いのは我。
九、多いつもりで少ないのは分別。
十、少ないつもりで多いのは無駄。

ความหมายลึกซึ้งแต่ก็พอมีคนตีความในความหมายของตัวเองไว้.

หนึ่ง, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าสูงแต่จริงๆแล้วต่ำคือการศึกษา (ไม่ได้หมายถึงวุฒิอย่างเดียวหมายถึงมารยาท ฯลฯ ด้วย)
สอง, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าต่ำแต่จริงๆแล้วสูงคือความหยิ่งทนง
สาม, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าลึกแต่จริงๆแล้วตื้นคือความรู้
สี่, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าตื้นแต่จริงๆแล้วลึกคือกิเลส, โลภ
ห้า, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าหนาแต่จริงๆแล้วบางคือความเป็นคน, มีเมตตา, เผื่อแผ่ 
หก, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าบางแต่จริงๆแล้วหนาคือหน้า 
เจ็ด, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าแข็งแกร่งแต่จริงๆแล้วอ่อนแอคือความเด็ดเดี่ยว, มุ่งมั่น 
แปด, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าอ่อนแอแต่จริงๆแล้วแข็งแกร่งคือตัวเอง (คิดแต่เรื่องตัวเอง, เห็นแก่ตัว) 
เก้า, สิ่งที่ตัวเองนึกว่ามากแต่จริงๆแล้วน้อยคือการพินิจพิจารณาแยกแยะถูกผิด 
สิบ, สิ่งที่ตัวเองนึกว่าน้อยแต่จริงๆแล้วมากคือความไร้ประโยชน์, พุ่มเฟือย 

ผมแปลไม่ค่อยดีเท่าไหร่. ถ้าอ่านเข้าใจภาษาญี่ปุ่นอาจจะกินใจกว่า.

ตรงข้อ 10 ทำให้นึกถึงคำของ Benjamin Franklin นักคิด, นักเขียนที่ผมชื่นชอบ. ในหนังสือ Poor Richard's Almanack เขาเขียนไว้ว่า.

 The Poor have little, Beggars none;
the Rich too much, enough not one.

เคยเขียนเรื่องเกี่ยวกับการใช้ FireFox smart search สำหรับใช้หาคำศัพท์จากพจนานุกรม longdo เมื่อปีที่แล้ว. วันนี้จะประยุกต์ใช้ smart search กับความสามารถการค้นหาของ Google ที่เรียกว่า domain search.

ท้าวความของปัญหาคือปรกติเวลาเขียนโปรแกรมด้วยไลบรารี Qt จะมีโปรแกรม assistant เป็นเบราเซอร์ช่วยหา API ให้สะดวกดี. แต่บางครั้งรู้สึกว่าสิ่งที่ต้องการยังไม่เพียงพอ, เช่นอยากจะหาวิธีแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจากเว็บไซด์เช่น lists.trolltech.com ก็ทำได้โดยการเปิด google (หรือช่องที่ให้หาคำใน FireFox) แล้วใส่สิ่งที่ต้องการหาเป็น "site:lists.trolltech.com keyword". วันนี้เลยผสม smart search กับ Google feautre เข้าด้วยกันซะเลยจะได้ไม่ต้องพิมพ์ "site:..." ให้เสียเวลา.

• เปิด FireFox ไปที่ http://www.google.com. ชี้พอยเตอร์ไปที่ช่องที่หาคำแล้วกดคลิ้กขวา, เลือก "Add a Keyword for this search".

  

• ตั้งชื่อ bookmark อันนี้เป็น Trolltech list, คีย์เวิร์ดที่ใช้กับ smart search เป็น "tlists".

  

  อันนี้จะเป็นการสร้าง bookmark เหมือนปรกติ, จะเก็บไว้ตรงไหนก็ได้แล้วแต่สะดวก.
• เปิด Properties ของบุ๊คมาร์กอันนั้นเพื่อปรับแต่งให้ใช้ความสามารถของ google.

  

• ตรง Location ต้องแก้ไขจาก

  http://www.google.com/search?q=%s&hl=en
  

  ให้เป็น

  http://www.google.com/search?q=site:lists.trolltech.com+%s&hl=en
  

  

  ตรงนี้คือจุดสำคัญว่าจะใช้ความสามารถของ google แบบไหนสามารถใส่คำอื่นๆแทน site:URI เช่น
  • define: สำหรับหาอภิธารศัพท์
  • filetype:pdf สำหรับหาเอกสารแบบ PDF เป็นต้น
• เวลาใช้ก็เพียงแต่พิมพ์คีย์เวิร์ดที่ตั้งไว้ได้แก่ "tlists" ตามด้วยคำที่ต้องหาใน address bar. เมื่อกดคีย์ Enter แล้ว FireFox ก็จะใช้ google หาคำที่ต้องการที่อยู่ในเว็บ lists.trolltech.com เท่านั้น.

  

  เพื่อความรวดเร็ว, เวลาต้องการใช้สามารถกดคีย์ Ctrl+l กระโดดไปที่ address bar แล้วพิมพ์ "tlists keyword", กด Enter ได้เลย. เร็วกว่าใช้เมาส์.

  

เขียนเรื่องเกี่ยวกับ FireFox ไปก็หลายครั้งแล้ว, ว่าจะไม่เขียนแล้วเพราะกลัวว่าจะซ้ำกับของเก่า. ต้องกล่าวนำก่อนว่าเนื้อหาอันนี้เป็นการแนะนำวิธีการคอมไพล์ FireFox จากรหัสต้นฉบับแบบทั่วไปและไม่ยึดติดกับดิสทริบิวชันที่ใช้อยู่.

เตรียมรหัสต้นฉบับ

ก่อนอื่นต้องดาว์นโหลดรหัสต้นฉบับ FireFox มาจากเว็บไซด์ของ mozilla.org โดยตรงจากลิงก์ต่อไปนี้

• firefox-1.0-source.tar.bz2

เมื่อกระจายรหัสต้นฉบับด้วยคำสั่ง tar jxvf firefox-1.0-source.tar.bzแล้วจะได้ไดเรกทอรีชื่อ mozilla. ขั้นตอนต่อไปคือดาว์นโหลดแพช (patch) ภาษาไทยต่างๆจากลิงก์ต่อไปนี้.

• mozilla-1.7.3-firefox-1.0-thunderbird-0.9-icuthai.patch
• firefox-1.0-thai-env.patch แพชนี้ไม่บังคับ. แต่ถ้าจะสร้าง FireFox แล้วให้จัดระดับให้สวยงามด้วยตัวเลือก --enable-ctl ตอนสร้าง, ควรจะใช้แพชนี้ด้วย.

สมมติว่าดาว์นโหลดแพชทั้งสองมาไว้ในไดเรกทอรีปัจจุบันเรียบร้อยแล้ว.

$ ls 
firefox-1.0-source.tar.bz2
firefox-1.0-thai-env.patch
mozilla/
mozilla-1.7.3-firefox-1.0-thunderbird-0.9-icuthai.patch

แพชของ FireFox

ตามที่คุณสัมพันธ์บอกไว้ทาง tlwg-devel ว่าในบางระบบอาจจะมีปัญหาเกี่ยวกับไลบรารี freetype รุ่นใหม่ๆทำให้เอาซอร์สมาคอมไพล์ดื้อๆจะไม่ผ่าน. ต้องไปเอาแพชของ FireFox มาแพชก่อน. ผมไปดูมาที่ bugzilla เอาแพชมาแพชแล้วแต่แพชไม่ได้. สุดท้ายเลยใช้แพชที่มากับ Gentoo ที่อยู่ในเครื่องครับ. ดาว์นโหลดเก็บไว้กับที่เดียวกันกับแพชอื่นๆ.

ตรวจสอบไลบรารี icu

แพชที่ใช้ในครั้งนี้ต้องการไลบรารี icu. ให้ลองสั่งคำสั่งต่อไปนี้.

$ icu-config --version
3.2

ถ้าตัวเลขที่แสดงมากกว่า 3.0 เป็นอันว่าใช้ได้. ถ้าไม่มีคำสั่งนี้แสดงว่าอาจจะไม่ไลบรารี icu ในระบบ.

แพชภาษาไทยอีกตัวหนึ่งซึ่งเป็นคนละตัวกับตัวอย่างในที่นี้ไม่ใช้ไลบรารี icu คือ firefox-cttex-wbr-b3.patch.gz . แพชนี้สร้างโดยคุณวุฒิชัย, ส่วนแพชแบบใช้ไลบรารี icu สร้างโดยคุณสัมพันธ์. ถ้าไม่อยากใช้ไลบรารี icu ก็ให้แพชของคุณวุฒิชัย.

แพชรหัสต้นฉบับ

คำสั่งที่ใช้ในการแก้รหัสต้นฉบับคือคำสั่ง patch. คำสั่งนี้จะรับข้อมูลจากข้อมูลนำเข้ามาตรฐานและใช้ตัวเลือก -pN บอกความลึกของโครงสร้างไดเรกทอรีที่ต้องการแพช. ตัวเลือก -b ใช้ให้สร้างไฟล์สำรองเก็บเนื้อหาก่อนเปลี่ยนแปลง.

$ cd mozilla
$ patch -p0 < ../mozilla-firefox-1.0-4ft2.patch
$ patch -p2 -b < ../mozilla-1.7.3-firefox-1.0-thunderbird-0.9-icuthai.patch
patching file config/autoconf.mk.in
Hunk #1 succeeded at 196 (offset 12 lines).
patching file intl/lwbrk/src/nsJISx4501LineBreaker.cpp
patching file intl/lwbrk/src/nsJISx4501LineBreaker.h
$ patch -p1 -b < ../firefox-1.0-thai-env.patch patching file toolkit/locales/en-US/chrome/global/intl.properties
Hunk #2 succeeded at 16 with fuzz 2.
patching file toolkit/locales/en-US/chrome/global-platform/unix/intl.properties
patching file browser/base/locale/unix/navigator.properties
patching file xpfe/browser/resources/locale/en-US/navigator.properties
Hunk #2 succeeded at 33 with fuzz 2.
patching file gfx/src/gtk/fontEncoding.properties
Hunk #1 succeeded at 175 with fuzz 2.
patching file modules/libpref/src/init/all.js
Hunk #12 succeeded at 1499 (offset 5 lines).
Hunk #13 succeeded at 1593 (offset 5 lines).
Hunk #14 succeeded at 1633 (offset 5 lines).
Hunk #15 succeeded at 1648 (offset 5 lines).
Hunk #16 succeeded at 1666 (offset 5 lines).
Hunk #17 succeeded at 1688 (offset 5 lines).
Hunk #18 succeeded at 1760 (offset 5 lines).

คอมไพล์

สำหรับวิธีการคอมไพล์ FireFox จะแตกต่างจากธรรมดาเล็กน้อย. อ้างอิงจากคู่มือวิธีคอมไพล์, ให้สร้างไฟล์ .mozconfig ไว้ในไดเรกทอรี mozilla. แล้วเขียนเนื้อหาตามตัวอย่างเช่น

. $topsrcdir/browser/config/mozconfig
ac_add_options --enable-optimize
ac_add_options --disable-debug
ac_add_options --disable-tests
ac_add_options --enable-default-toolkit=gtk2
ac_add_options --enable-xft
ac_add_options --enable-ctl

รันคำสั่ง ./configure แล้ว make ตามครับ.

$ ./configure
creating cache ./config.cache
checking host system type... i686-pc-linux-gnu
checking target system type... i686-pc-linux-gnu
checking build system type... i686-pc-linux-gnu
...
$ time make

ในตัวอย่างจะใช้ตัวเลือก --enable-ctl ซึ่งเป็นตัวเลือกเฉพาะสำหรับการสร้าง FireFox ให้จัดระดับสระและวรรณยุกต์เพื่อแก้ปัญหาสระลอย. การแสดงผลจะสวยขึ้นกว่าไม่ใช้, แต่ยังมีปัญหาเวลาพิมพ์ข้อความเช่นใน textarea เคอร์เซอร์จะเลื่อนไม่เป็นปรกติ. ถ้าไม่สนใจเรื่องสระลอยจะไม่ใช้ตัวเลือกนี้ก็ได้. สำหรับตัวเลือกอื่นดูได้จากการสั่งคำสั่ง ./configure --help แล้วเอาไปเขียนในไฟล์ .mozconfig.

make เป็นคำสั่งที่ใช้สร้างโปรแกรมโดยจะดูกฏต่างๆที่เขียนไว้ในไฟล์ Makefile. ส่วน time เขียนเพิ่มเข้าไปให้จับเวลาดูว่าใช้เวลาเท่าไรในการสร้างโปรแกรมนี้. คาดว่าน่าจะนานประมาณหนึ่งชั่วโมงสำหรับเครื่องธรรมดาๆ.

ติดตั้งในระบบและรัน

เปลี่ยนยูสเซอร์เป็น root, และเปลี่ยนไดเรกทอรีไปที่ mozilla.

$ su -
password:
# cd "ไดเรกทอรี mozilla"
# make install

โปรแกรม firefox จะติดตั้งไว้ในไดเรกทอรี /usr/local/bin. ให้ตรวจสอบให้แน่ใจว่าคำสั่ง firefox ที่เรียกใช้คือ /usr/local/bin/firefox ไม่ใช่ /usr/bin/firefox.

$ which firefox
/usr/local/bin/firefox
$ firefox &
หรือ
$ /usr/local/bin/firefox &

ถ้าในระบบมี FireFox ที่ติดตั้งจากแพ็กเกจของดิสทริบิวชันอยู่แล้วก็จะเป็น /usr/bin/firefox.

โปรแกรม Thunderbird และ mozilla ก็สามารถสร้างให้ตัดคำภาษาไทยได้เช่นเดียวกัน. ดูลิงก์ที่เกี่ยวข้องด้านขวามือครับ.